Đặt trầm cảnh trong nhà: chỗ nào, đế nào, và chuyện mùi trong phòng kín
Mua được một khối trầm cảnh ưng ý rồi thì câu hỏi tiếp theo rất thực tế: đặt ở đâu trong nhà. Đây không chỉ là chuyện bày cho đẹp — chỗ đặt ảnh hưởng tới mùi, tới độ bền của khối, và tới cả người sống trong phòng đó.
Bài này bàn riêng phần đặt, khác với phần chọn mua và phần bảo quản đã có bài riêng.
Mùi lan tới đâu
Khối trầm để tự nhiên toả mùi rất nhẹ, và mùi đó thay đổi theo nhiệt độ phòng. Ngày nóng thì rõ hơn, ngày mát thì gần như không thấy. Đây là chuyện bình thường, không phải khối mạnh yếu.
- Phòng có người ngồi lâu — phòng khách, phòng làm việc — là chỗ hợp lý nhất.
- Phòng ngủ thì tuỳ người: có người thấy dễ chịu, có người thấy khó ngủ.
- Phòng kín nhỏ thì mùi tích lại, quen mũi rồi không nhận ra nhưng khách vào là thấy ngay.
- Gần cửa ra vào thì mùi bay đi nhanh, gần như phí.
Ba chỗ nên tránh
- Nắng chiếu thẳng — làm khối khô nhanh, nứt, và bạc màu mặt hứng nắng.
- Ngay luồng máy lạnh — gió lạnh khô thổi liên tục cũng làm khối khô và mùi bay nhanh.
- Bếp và chỗ gần khói dầu — trầm hút mùi xung quanh rất nhanh, bám mùi dầu mỡ là hỏng phần đáng giá nhất.
Đế và cách kê
Khối trầm thường không tự đứng vững, và đế là phần quyết định cả dáng lẫn độ an toàn.
- Đế phải rộng hơn phần đứng của khối, không chỉ vừa khít.
- Đế gỗ đặc nặng tay ổn hơn đế nhẹ, nhất là khi nhà có trẻ nhỏ hoặc mèo.
- Lót nỉ dưới đáy đế để không xước mặt bàn và không trượt.
- Đừng dán cố định khối vào đế nếu chưa chắc — keo thấm vào thớ gỗ là không gỡ ra được.
Hộp kính: nên hay không
Hộp kính giữ bụi và giữ mùi trong, chống được tay người sờ. Đổi lại thì mùi gần như không toả ra phòng, và khối bị nhốt trong không khí tù đọng nếu hộp kín hoàn toàn.
Cách trung dung nhiều người dùng: hộp có khe hở hoặc nắp mở được, đóng khi không ở nhà và mở khi ngồi trong phòng.
Chiều cao đặt
Ngang tầm mắt khi ngồi là chỗ nhìn đẹp nhất với khối vừa và nhỏ. Khối lớn đặt sàn thì nên có khoảng trống quanh nó, đừng kê sát tường hay chen giữa đồ khác — vân và dáng của khối cần chỗ để nhìn.
Đặt quá cao thì không ai thấy chi tiết, mà lấy xuống lau cũng nguy hiểm.
Ánh sáng
Một đèn rọi nhẹ làm nổi vân và chiều sâu của khối. Nhưng chọn đèn ít toả nhiệt và đặt cách ra — đèn nóng chiếu gần liên tục nhiều giờ không tốt cho khối.
Đèn có nhiệt độ màu ấm thường hợp hơn đèn trắng lạnh, vì nó ăn với tông nâu đen của trầm.
Nhà có trẻ nhỏ, thú nuôi
- Khối có nhánh nhọn thì đặt cao hơn tầm với.
- Mèo nhảy lên kệ — đế nặng và đặt sâu vào trong, đừng sát mép.
- Trẻ hay sờ thì giải thích một lần rồi để trên cao, đừng để thành cuộc giằng co mỗi ngày.
Người nhạy cảm với mùi
Nhà có người hen suyễn, dị ứng, hoặc đang mang thai thì hỏi ý họ trước khi đặt khối trong phòng chung, và để ở chỗ thoáng. Nếu ai đó thấy khó chịu thì dời chỗ — không có lý do gì để giữ nguyên.
Đây là khối để tự nhiên, không đốt, nên nhẹ hơn nhiều so với đốt nhang; nhưng người nhạy cảm vẫn có thể phản ứng.
Lau và xoay định kỳ
- Lau bụi bằng cọ mềm khô, không dùng khăn ướt.
- Xoay khối vài tháng một lần để các mặt chịu sáng đều nhau.
- Kiểm đế xem có lỏng, có mọt không.
- Ngửi lại sau mỗi lần dọn phòng lớn — sơn, hoá chất lau sàn đều có thể ám vào.
Khi dời nhà hoặc sửa phòng
Cất khối vào hộp trước khi thợ vào làm. Bụi xi măng, mùi sơn và mùi keo là ba thứ hại nhất, và chúng không lau ra được sau khi đã ngấm.
Đặt ở cửa hàng, văn phòng
Chỗ làm ăn thì thêm mấy điều kiện mà nhà riêng không có.
- Khách sẽ sờ vào nếu để trong tầm với — hoặc chấp nhận, hoặc đặt sau kính.
- Điều hoà chạy cả ngày làm không khí khô hơn nhà nhiều.
- Người làm cùng phòng nên được hỏi ý, nhất là phòng kín đông người.
- Đừng để ngay quầy thu ngân nếu khối có giá trị cao — vừa dễ va, vừa dễ mất.
Đi cùng món khác trên kệ
Trầm hút mùi nên đừng đặt chung kệ với nến thơm, tinh dầu, long não hay đồ da mới. Mùi mạnh của mấy thứ đó ám sang, và phần bị ám chính là thứ bạn đã trả tiền để có.
Về bố cục thì khối trầm hợp với đồ ít chi tiết và màu trầm; đặt cạnh món sặc sỡ thì cả hai cùng mất.
Theo mùa: dời chỗ hai lần một năm
- Mùa nồm và mùa mưa — dời khỏi tường ngoài và chỗ ẩm, thêm gói hút ẩm gần đó.
- Đợt nắng gắt — kiểm lại xem nắng chiều có chạm tới chỗ đặt không, vì góc nắng đổi theo mùa.
- Bật máy sưởi hoặc máy hút ẩm thì đừng để khối ngay luồng gió.
- Ghi lại chỗ đặt theo mùa để năm sau khỏi nghĩ lại.
Góc nắng đổi theo mùa là điều nhiều người quên: chỗ an toàn vào mùa đông có thể bị nắng chiếu thẳng vào tháng hè.
Chụp lại khối khi vừa mang về
- Chụp nhiều góc dưới ánh sáng tự nhiên, có vật mốc bên cạnh để biết cỡ.
- Chụp cả phần tiếp giáp với đế — chỗ này hay đổi theo thời gian.
- Ghi ngày mua và nơi mua cùng thư mục ảnh.
- Chụp lại sau một năm rồi so — màu và bề mặt đổi rất chậm, mắt thường không nhận ra nếu không có ảnh cũ.
Ba điều gọn lại
- Tránh nắng thẳng, luồng máy lạnh và khói bếp — ba chỗ hại nhất.
- Đế rộng hơn phần đứng của khối, và đừng dán cố định nếu chưa chắc.
- Nhà có người nhạy cảm mùi thì hỏi trước, thấy khó chịu thì dời chỗ.